home
joodse scholenPaleis voor Volksvlijt
gebouwenleven en cultuurgeschiedenis
Herman Elteschool

En ik moet zeggen, ik ben erg blij dat ik heb geleerd met andersdenkenden om te gaan en ze te respecteren.
Nu liggen de zaken anders. Er is maar een heel kleine Joodse kern overgebleven, en het hele Joodse leven is gericht op Israël. Daarom vind ik het nu wel juist dat Joodse mensen hun kinderen naar Joodse bijzondere scholen sturen, waar ze leren wat joods-zijn is en wat Israël voor ons betekent in de wereld.
Herinneringen aan Joods Amsterdam; De Bezige Bij, 1994.

Eduard Charles Keizer
Ga ik in mijn herinnering terug, dan zie ik ruim zestig jaar geleden voor me: de Herman Elteschool aan de Nieuwe Keizersgracht. Op diezelfde gracht, een twintig huizen daarvandaan was de Joodse school van Norden.
Bij Elte gingen de orthodoxe (vrome) kinderen; zij kregen profaan (niet godsdienstig) én godsdienstonderwijs. Andere Joodse scholen waren aparte godsdienstscholen, waar de kinderne heengingen na afloop van de gewone lessen. Op maandag, dinsdag en donderdag van vier tot vijf uur; op zondag van negen tot twaalf en van twee tot vier, en op woensdag van twee tot vier. Veel tijd om te spelen bleef er dan ook niet meer over!
Bij ons thuis waren we op de openbare school en daarnaast bij de heer Norden, op de zojuist vermelde uren. De openbare school was de Hendrik Westerschool op het Weesperplein, waar nu de "Doodskist" (de psychologiefaculteit van de Universiteit van Amsterdam) staat, tussen de Stadstimmertuinen en de Sarphatistraat.
Hoofdonderwijzer was de bekende bioloog Eli Heimans, ook Joods. Er waren wel niet-Joodse onderwijzers en onderwijzeressen, maar de school bleef op zaterdag dicht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoofdonderwijzer was de bekende bioloog Eli Heimans, ook Joods. Er waren wel niet-Joodse onderwijzers en onderwijzeressen, maar de school bleef op zaterdag dicht.
Er kwamen slechts enkele tientallen leerlingen, het overgrote deel der leerlingen ging op sjabbes (sabbath; zaterdag) naar sjoel. De heer Heimans leerde ons eerbied voor hetgeen dat leeft, in alle facetten. Mijn vader heeft ons bewust naar de openbare school gestuurd. Hij zei: "Je leeft hier in een maatschappij van Joden en Christenen, je moet leren met ieder mens om te gaan en je niet af te zonderen!"